Een ruimtelijke, culturele en programmatische verkenning van windenergie op land

Waar past grootschalige windenergie in het Nederlandse landschap?

In deze studie verkenden we waar in Nederland ruimte is voor grote windparken (300–400 turbines) en hoe deze zich kunnen verhouden tot het bestaande landschap. Niet alleen de fysieke ruimte stond centraal, maar ook de identiteit en beleving van het landschap: wat betekent zo’n ingreep voor de omgeving?

Mindscapes: meer dan alleen landschap

We introduceerden het begrip mindscapes – de culturele en mentale kaarten die mensen van hun omgeving maken. Windparken kunnen bijdragen aan de regionale identiteit door aan te sluiten bij kenmerken van de streek. Cultuur en betrokkenheid spelen hierin een grote rol: pas als bewoners zich verbonden voelen met de ontwikkeling, ontstaat draagvlak.

Windparken als katalysator voor gebiedsontwikkeling

Windparken bieden niet alleen energie, maar kunnen ook aanjager zijn van ruimtelijke transformatie. Denk aan natuurontwikkeling, waterberging, landbouwtransitie of het versterken van krimpregio’s. We pleiten ervoor om de opbrengsten van windparken (vaak tientallen miljoenen per jaar) deels in te zetten voor de regio die ook de lasten draagt.

Energie die weer van ons wordt

Waar wind vroeger een zichtbare, lokale energiebron was, is elektriciteit nu vooral abstract. Door windparken te verbinden aan lokale opgaven en opbrengsten, wordt energie weer iets van de gemeenschap. Niet alleen een antwoord op het klimaatvraagstuk, maar ook een investering in de leefomgeving.

Toegepaste visie

We werkten twee scenario’s uit voor zowel West-Brabant als Oost-Groningen en Drenthe. In deze ontwerpen verbeeldden we hoe ruimtelijke, programmatische en culturele invalshoeken samen een nieuw landschap kunnen vormen.